Devotionalia

15e eeuw

Pelgrimsinsignes

Pelgrimsinsignes

15e eeuw - Anoniem

Zoals tegenwoordig voetbalsupporters wel eens een clubspeldje dragen, zo speldden pelgrims in de Middeleeuwen een insigne op hun kleding van het bedevaartsoord dat ze hadden bezocht. De insignes worden vrijwel uitsluitend gevonden in archeologische opgravingen. De meeste insignes stammen uit verdronken stadjes en dorpen in de Zeeuwse delta.

16e eeuw

Calvariegroep

Calvariegroep

ca. 1525 - h. 790 mm

Dit tafereel verbeeldt de Calvarieberg na de kruisiging van Christus. Onder het met lelies versierde kruis zit de wenende Maria Magdalena. Rechts staat Maria en links hoort een beeldje van Johannes de Evangelist te staan. De schedels en de doodskist waaruit twee voetjes steken, verwijzen naar de plaats van de kruisiging: Golgotha ofwel schedelberg.
Het beeld is vervaardigd in Brabant.

17e eeuw

Relieklijst

Relieklijst

ca. 1630 - Theodorus Joannes van Merlen (1650-1659) / Zusters Karmelietessen

Relieken zijn overblijfselen van heiligen of zaligen, zorgvuldig opgeborgen in afgesloten reliekhouders. Het zijn meestal stukjes bot of resten van kleding, maar ook tanden, heren of fragmenten van de doodskist. Aan relieken werd grote grote geestelijke kracht toegeschreven. Op het devotieprentje is Anna afgebeeld met het Christuskind op haar schoot. Het kind ondersteunt liefdevol haar kin. Samen bidden ze de rozenkrans. Om Anna's arm hangt een bedelzakje, als symbool voor nederig en armoedig leven. Anna genoot een grote verering in de Zuidelijke Nederlanden, vooral in Brabant. Rondom de reliek zijn door de zusters Karmelietessen borduurselversieringen aangebracht. Dit alles bevindt zich in een goudbeschilderde lijst.
Reliekschrijn

Reliekschrijn

1667 - h. 640 mm

De voet van deze schrijn bevat relikwiën van de Heilige Franciscus van Sales. Als jonge priester trachtte hij de bewoners van de landstreek Chablais voor de kerk terug te winnen. In 1602 werd hij bisschop van Genève. Hij was ook medestichter van de Orde der Visitatie. In 1665 is hij heilig verklaard.

18e eeuw

Altaarkruis

Altaarkruis

ca. 1700 - h. 740 mm

In Antwerpen werden in de 17e en 18e eeuw op grote schaal dergelijke kruisbeelden gemaakt. Het is meestal niet mogelijk ze aan een bepaald atelier toe te schrijven.
Crucifix

Crucifix

1751 - Walter Pompe (1703-1777) - h. 460 mm

Walter Pompe is afkomstig uit het Noord-Brabantse Lith. Hij was leerling van de Antwerpse beeldhouwer Michiel van der Voort. In 1730 werd hij meester in Antwerpen. Pompe is vermaard om zijn kleine crucifixen in ivoor en palmhout.
De zilveren banderol met inscriptie is opgebracht in 1910 toen dit crucifix werd geschonken ter gelegenheid van een Heilige Communie.
Paus van Roemen

Paus van Roemen

18e eeuw - Anoniem

Het onderschrift op de banderol vermeldt "paus van roemen", waarmee in het Nederland van de 18e eeuw de paus van Rome werd bedoeld. Deze afbeelding is er een uit een reeks van 43 handgeschilderde voorstellingen van geestelijken en kloosterlingen in hun specifieke kledij.
Deze serie geeft vrijwel zeker een betrouwbaar beeld van de 18e-eeuwse kleding van geestelijken in Breda en omgeving. Ze zijn gemaakt door zogenoemde verluchtigers. In de 18e en 19e eeuw gold het verluchten ofwel in kleuren beschilderen van devotieprenten als een Antwerpse specialiteit.
Het dekenaat Breda maakte van 1599 tot 1801 deel uit van het bisdom Antwerpen.
Processieschild Heilige Maria met kind

Processieschild Heilige Maria met kind

18e eeuw

Na de Vrede van Munster in 1648, waarmee een einde kwam aan de Tachtigjarige Oorlog, was het katholieken in Nederland verboden hun godsdienst uit te oefenen. Een van de gevolgen daarvan was dat er een trek ontstond naar bedevaartsoorden in het katholieke buitenland. Vooral het Vlaamse Scherpenheuvel en het Duitse Kevelaer waren in trek. De verering van Maria werd daar onder invloed van de katholieke kerk nieuw leven ingeblazen. Meestal kort voor Maria Hemelvaart op 15 augustus. In de loop der jaren ontstonden in Brabant broederschappen die een bedevaart organiseerden. In de buurt van Kevelaer komend, vormden ze een processie. De rozenkrans biddend, zingend, met geheven vaandels, zilveren stokmadonna's en processieschilden ging de stoet naar de bedevaartskerk.
 
 

19e eeuw

Huisaltaar met crucifix

Huisaltaar met crucifix

ca. 1800 - h. 1430 mm

Dit huisaltaar is vervaardigd in Antwerpen.

20e eeuw

Ex-voto's

Ex-voto's

20e eeuw - Anoniem

Tegenwoordig komen een beeld of een been van was de meeste mensen niet bekend voor.
"Ex-voto" betekent letterlijk "krachtens gelofte". Gelovigen schonken de kerk zo'n voorwerp uit dankbaarheid voor een verhoord gebed of een verkregen genezing van bijvoorbeeld een been. Niet alle ex-voto's zijn van bijenwas. Er zijn ook metalen en zilveren exemplaren. Ze werden op grote schaal verkocht in bedevaartsoorden. Tot de makers in de Baronie behoorden onder anderen Mattheus van der Laar, Jacobus Faes en Roelandus Antonius Verlegh. Zover bekend stamt het oudste zilveren exemplaar van Bredase makelij uit 1745.