Fotografie

18e eeuw

Panorama van middeleeuws Breda

Panorama van middeleeuws Breda

1743 - B.F. Immink - 250 x 355 mm

In Thomas Ernst van Goor's "Beschrijving van stadt en lande van Breda" uit 1744 is de middeleeuwse situatie van de stad, ca. 1500, afgebeeld door B.F. Immink. De invulling van de stad met gebouwen berust uiteraard voor een groot gedeelte op fantasie. Links, buiten de stadsmuur gelegen, zijn de gebouwen van het klooster St. Catharinadal afgebeeld.

19e eeuw

Baron C.L.M.E.J.E. Speyart van Woerden

Baron C.L.M.E.J.E. Speyart van Woerden

ca. 1860 - Jerôme Fournier

Dit is Breda's oudste foto. Het is een portret van Baron Speyart van Woerden op 10-jarige leeftijd. De foto is gemaakt door de Fransman Jerôme Fournier, die zich in Breda vestigde en in 1860 voor het eerst als fotograaf werd ingeschreven. Speyart van Woerdens zoon was de oprichter van de Vereniging voor Geschiedenis en Oudheidkunde. Breda's Museum is daaruit voortgekomen.
Ginnekenpoort met Wapenplein

Ginnekenpoort met Wapenplein

ca. 1869 - Kannemans en Zoon

De fotografen Kannemans en Zoon fotografeerden in 1869/1870 de vestingwerken en de stadspoorten van Breda, voordat deze werden geslecht en gesloopt. De Ginnekenpoort bevond zich op het huidige Van Coothplein. Op die plek stonden ook de molen De Vier Winden en het molenaarshuis. Het huis rechts met het fronton boven de voordeur bleef tot de jaren zestig van de vorige eeuw overeind.
Grote Markt

Grote Markt

ca. 1865 - Kannemans en Zoon

Er werd een begin gemaakt met het leggen van rioleringen en trottoirs, waarvoor de particuliere stoepen vrijwillig aan de gemeente werden afgestaan. Midden op de foto, op de hoek van de Veemarktstraat en de Grote Markt, staat het huis Het Ketelken. In dit pand zetelde de in de 15e eeuw opgerichte rederijkerskamer Vreugdendal.
Grote Markt, noordelijk deel

Grote Markt, noordelijk deel

ca. 1890

Behalve de mini-huisjes die tegen de Grote Kerk staan aangebouwd, staat het grootste deel van de panden die we hier zien, er nog steeds. Een merkwaardige foto met een overweldigende sfeer. Dit zien we meer op foto's uit die tijd. Volkomen lege straten, nauwelijks of geen activiteit op straat, geen verkeer, terwijl uit de stand van de zon is op te maken, dat het al laat in de namiddag is.
Haven

Haven

1882 - C.W. Bauer

In het midden van de 18e eeuw was Breda de tweede handelsstad van Brabant. Per jaar voeren er rond de 3000 grote en kleine schepen naar en van de stad. Schepen van de lijndienst liggen op de foto aan de linkerkade afgemeerd. Hun lading is gedeeltelijk op de kade gelost. De Prinsenkade werd ook de "rijke kade" genoemd. Uiterst links is het hekwerk van de Kathedraal St. Barbara te zien.
Havermarkt

Havermarkt

ca. 1870

De Havermarkt behoort met de Visserstraat en de Vismarkstraat tot het oudste gedeelte van Breda. Het huis De Vogelstruys, op de foto rechts naast de bomen, wordt al vermeld in 1529. Daarnaast staat pension Burgerlust. De twee trapgevels, rechts naast de Vogelstruys vormden samen in de 17e eeuw de herberg De Swaen. De lindenbomen zijn hier gezet in 1841.
Kathedraal St. Barbara aan de Prinsenkade

Kathedraal St. Barbara aan de Prinsenkade

1868

De bouw van de St. Barbara kathedraal begon in 1866. Op deze foto is de kerk klaar en uit de steigers. Op de plaats waar de middelste toren moet komen, is een voorlopig dak geplaatst. De bouw van de toren was gereed toen op 3 augustus 1869 de inzegening van de kerk plaats vond.
Koor van de Grote Kerk

Koor van de Grote Kerk

ca. 1865 - Kannemans en Zoon

Het koor van de Grote Kerk, het oudste gedeelte van de kerk werd gebouwd in 1410. Op de achtergrond het orgel, dat nog niet gerestaureerd is. Tegen de pilaren hangen twee tekstborden met de Twaalf artikelen des Geloofs en de Tien Geboden. Rechts boven de koorbanken het grafmonument van Engelbert I en Jan IV van Nassau.
Waterpoort op de Nieuwe Prinsenkade

Waterpoort op de Nieuwe Prinsenkade

ca. 1869 - Kannemans en Zoon

De fotografen Kannemans en Zoon fotografeerden in 1869/1870 de vestingwerken en de stadspoorten van Breda, voordat deze werden geslecht en gesloopt. Door de waterpoort heen zien we de zeevismarkt. Het waaggebouw, links onder de toren, dateert uit 1659. Het lage huis rechts is het brandspuithuisje en het hogere huis erachter het kantoor van de stedelijke belastingen.

20e eeuw

Bankwerkers in de ETNA

Bankwerkers in de ETNA

ca. 1910 - F. Reissig

Bankwerkers van de Etna zijn bezig met het ontbramen van de gietstukken en het monteren van kachelonderdelen. Op de achtergrond de door de centrale stoommachine aangedreven as, die door middel van drijfriemen de verschillende machines aandrijft.
Krotwoningen aan de Oude Vest

Krotwoningen aan de Oude Vest

1907 - A. Scheurs

Op deze foto het gedeelte van de Oude Vest tussen Nonnenveld en Keizerstraat omstreeks 1907. Het grootste huis was in gebruik als woning en bergplaats van lompen van Joh. Fokkema. Geheel rechts was het bekende bordeel van C. Linnebank. Zijn naam prijkt trots boven de voordeur. Het hele rijtje huizen is in 1908 gesloopt na een grootscheeps onderzoek naar de algemene toestand en bewoonbaarheid van arbeiderswoningen in Breda.
De Kwatta-Revue

De Kwatta-Revue

ca. 1915

Medewerkers aan de "Kwatta-Revue" poseren met bijzondere reclame-uitingen. Het meest opmerkelijk is het affiche midden-voor waarop een soldaat met zijn bajonet een reep "Kwatta's Manoeuvre Chocolaad" omhoog houdt. Dat deze chocolade volgens de reclameslogan "De beste vredestichter" is, blijkt uit het feit dat de vijand op de achtergrond als teken van overgave de witte vlag toont. Voor een reep Kwatta zwicht iedereen, nietwaar?
Abraham de Winter

Abraham de Winter

ca. 1910

Bram de Winter (1841 – 1920) is de geschiedenis ingegaan als een van de eerste cabaretiers van ons land. Rond 1900 kende iedereen hem en wist iedereen dat hij uit Breda kwam. Als eerste bespotte hij op het toneel de politiek. De typetjes die De Winter op de planken zette, leverden commentaar op de actualiteit. Het museum bezit een serie foto's van de typetjes, die De Winter uitbeeldde. Hij heeft die zelf aan het museum geschonken.
Taxiphote

Taxiphote

ca. 1910 - J. Richard, Parijs

Rond 1900 was stereofotografie buitengewoon populair. De foto's werden gemaakt met camera's met twee objectieven op een onderlinge afstand gelijk aan die van de ogen. Zo ontstonden twee beelden, één voor het linker en één voor het rechteroog. Het bijzondere van de stereofoto's is de sterke dieptewerking. De foto's werden bekeken met behulp van een taxiphote. Op een onderkast, waarin plaats is voor cassettes met het diamateriaal, staat het apparaat.
Beer in de Ginnekenstraat

Beer in de Ginnekenstraat

1923 - Arnold Bijnen - 107 x 45 mm.

Op de foto is een dansende beer in de Ginnekenstraat te zien. Het beest was eigendom van een zigeuner, die met de optredens van de beer zijn kostje bij elkaar probeerde te scharrelen. De maker van de foto is de Bredase amateur-fotograaf en arts Arnold Bijnen. Zijn foto's zijn van uitstekende kwaliteit. De onderwerpskeuze is vaak opzienbarend. Hij had oog voor het dagelijks leven op straat, arbeiders en kinderen. Dr. Bijnen was een telg uit een voornaam Bredaas geslacht, een tak van de familie IngenHousz. Met deze achtergrond had hij gemakkelijk toegang tot bijzondere gelegenheden en locaties.