Industrie & techniek

18e eeuw

Staand horloge

Staand horloge

18e eeuw - Thomas Reus (1755-1814)

Deze staande klok van Bredase makelij heeft een kast van eikenhout met mahoniefineer. In rozenhout is een vaasmotief ingelegd. De klok heeft een geelkoperen wijzerplaat, waarvan de hoeken zijn versierd met vergulde ornamenten die de vier jaargetijden symboliseren. Tijd, dag, datum en maanstandaanduiding zijn af te lezen van deze klok.

19e eeuw

ANWB - wegwijzerbekroning

ANWB - wegwijzerbekroning

1896 - 1926 - Smederij Verhaaren, Breda

Vanaf 1896 plaatste de ANWB ijzeren wegwijzers op Nederlandse kruispunten. Ze bestonden uit een hoge ijzeren H-balk, rood-wit-blauw geschilderd, bekroond met een goudkleurig, gevleugeld wiel van gietijzer. Deze paalbekroningen werden in Breda gefabriceerd. Het houten gietmodel werd vervaardigd door Piet Verhaaren, de zoon van de Bredase kunstsmid Willem Verhaaren. Het gietwerk werd verricht bij de Etna. Daarna werden de gevleugelde wielen nabewerkt en op kleur gebracht in de werkplaats van Verhaaren. In 1926 werd het gevleugeld wiel afgeschaft.
Staafbarometer met thermometer

Staafbarometer met thermometer

ca. 1850 - J. van Pelt & Zn., Breda

De enkelvoudige staafbarometer met thermometer is heel sober, maar fraai van uitvoering. De meter is gemonteerd op een achterplaat van mahoniehout en voorzien van een geelkoperen schaalverdeling. Het instument is gemaakt door de firma Van Pelt & Zonen. Franciscus Dingeman van Pelt, koperslager uit Dongen, vestigde zich tussen 1814 en 1817 aan de Veemarktstraat 16 in Breda.
Tafelpiano

Tafelpiano

ca. 1830 - Petrus Cornelis Norbertus de Ruyter (1810-1892)

Het bedrijf van Petrus de Ruyter heeft deze tafelpiano gemaakt. Deze pianofabriek was gevestigd aan de Haven. Het bedrijf verhuisde daarna naar de Reigerstraat. Een tafelpiano is een typisch product van de negentiende eeuw. Het is een goedkopere en kleinere vervanger van de vleugel, geschikt voor de huiskamer van beter gesitueerde burgers.

20e eeuw

Stoommachine

Stoommachine

1946 - NV Machinefabriek Breda v.h. Backer & Rueb - 11 ton

De machine heeft stroom opgewekt bij de Coöperatieve Zuivelfabriek in Bathem. De stoommachine ligt in onderdelen opgeslagen in het depot van het museum. De geschiedenis van de Machinefabriek Breda gaat terug tot 1862, toen het bedrijf zich vestigde op een eilandje in de Mark. Bekendheid genoten de zogenaamde "Backertjes", stoomtramlocomotiefjes. Naast locomotieven en stoommachines maakte de machinefabriek onder meer bruggen, liften, roltrappen en installaties voor de suiker- en olieindustrie.
Herdenkingsplaquette Etna

Herdenkingsplaquette Etna

1976 - Etna

Dit is het "laatste ijzer uit de Etna / Gieterij". Op de plaquette is zelfs de laatste druppel uit de gietpan te zien. Daarnaast is ook het logo van de fabriek uitgebeeld: twee mannen met een gietpan en kroon. In 1956 is de Etna het predicaat koninklijk verleend vanwege de ontwikkeling van nieuwe producten. Vanaf 1902 heette de onderneming Etna, naar de vulkaan op Sicilië. In die tijd leverde het bedrijf onder meer grof gietwerk aan scheepswerven en machinefabrieken. Met de toename van de woningbouw in de jaren twintig richtte Etna zich steeds meer op de productie van kachels, fornuizen en toiletreservoirs. In de jaren zestig en zeventig zette de teloorgang in.
Glasmozaïek

Glasmozaïek

1954 - Willem Heesen - 1060 x 1150 mm.

Het glasmozaïek is bij het vijftigjarig bestaan van de N.V. Aug. Lachapelle's Parketfabrieken te Breda aangeboden door het personeel. De ontwerper heeft op het mozaïek motieven uit de parketindustrie afgebeeld. Op een parketvloer staat een figuur met in de ene hand een hamer en in de andere een cirkelzaag. Daarop is het beeldmerk van de fabriek, een kapel te zien. In de figuur zijn fragmenten van bomen en een vogel te zien. Aan de rechterkant staat het wapen van Breda met daaromheen een weergave van fabrieksschoorstenen. Aan de achterkant is het glas gebrandschilderd met ondoorzichtige emailleverf. In 1977 ging het bedrijf samen met Bruynzeel te Bergen op Zoom. De fabriek werd een jaar later gesloopt.
Brandblusser

Brandblusser

ca. 1950 - Saval B.V., Breda

De firma "Nederlandsche Fabriek, van Saval Schuimbluschapparaten" werd in 1925 opgericht door vier mannen uit Rijsbergen. "Saval" is een samentrekking van de woorden "Saving All". Het bedrijf zocht in eerste instantie vooral zijn klanten onder land- en tuinbouwbedrijven. Voor deze economische sector bracht Saval diverse brandblusapparaten en gifspuiten op de markt. Saval werd van een merknaam een soortnaam voor gifspuiten. Daarnaast vestigde de firma de aandacht van verzekeringsmaatschappijen op zijn brandblusapparaten en dat leverde grote orders op. Met de ontwikkeling van automatische CO2-blusinstallaties kreeg Saval in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw internationale bekendheid.